ต้อลม-ต้อเนื้อ


          ต้อลม คือ ส่วนของเยื่อบุตาขาวที่เกิดการเสื่อมและหนาตัวขึ้น มองเห็นเป็นเนื้อนูนสีขาวปนเหลืองอยู่ตรงตาขาวชิดตาดำ มักพบทางด้านหัวตามากกว่าหางตาบางครั้งเกิดได้ทั้ง 2 บริเวณ

          ต้อเนื้อ คือ ต้อลมที่ขยายตัวใหญ่และหนาขึ้น จนลามเข้าไปในกระจกตาดำ มีลักษณะรูปสามเหลี่ยม ซึ่งมี ฐานอยู่ที่ตาขาว และยอดแหลมยื่นเข้าไปในกระจกตาดำ พบที่บริเวณหัวตาบ่อยกว่าบริเวณหางตา

สาเหุต

  1. ระคายเคืองโดยฝุ่น ลม ควัน รวมทั้งรังสีอัลตร้าไวโอเลต ในแสงแดด
  2. มีการอักเสบของเยื่อบุตาแบบเรื้อรัง

อาการ

          ผู้ป่วยอาจจะไม่มีอาการใด ๆ ทั้งสิ้น แต่ถ้ามีอาการต้อลมอักเสบ ตาจะแดงช้ำในบริเวณรอบต้อ ผู้ป่วยจะรู้สึกระคายเคืองเหมือนมีผงเข้าตา ต้อลมและต้อเนื้อไม่ใช่เนื้อร้ายหรือมะเร็ง หากเป็นจุดอ่อนที่ทำให้ตาเกิดการอักเสบได้มากกว่าปกติ แต่ไม่ควรให้ต้อเนื้อลามมาถึงจุดศูนย์กลางของกระจกตาดำ เพราะจะทำให้ตามัวจนมองเห็นไม่ชัด

การรักษา

  1. ถ้าเป็นน้อย ไม่ต้องรักษา
  2. หากเกิดการอักเสบ จักษุแพทย์รักษาโดยให้ยาหยอดตา เพื่อลดการอักเสบ แต่เนื้อนูนที่เกิดขึ้นนั้นจะไม่ค่อยหายด้วยยา
  3. แพทย์จะพิจารณาผ่าตัดลอกต้อเนื้อ เมื่อต้อเนื้อมีขนาดใหญ่จนเห็นได้ชัด หรือต้อที่อักเสบบ่อย ๆ
  1. ผู้ป่วยอายุมาก ลอกต้อเนื้อโดยไม่ต้องเย็บคลุมบริเวณที่ลอกด้วยเยื่อบุตา
  2. ผู้ป่วยอายุน้อย ควรลอกต้อเนื้อโดยเย็บคุลมบริเวณที่ลอกด้วยเยื่อบุตา

ข้อแนะนำหลังการลอกต้อเนื้อ

  1. ปิดตาข้างที่ลอกต้อเนื้อด้วยพลาสเตอร์แน่นเป็นเวลา 1-2 วัน และห้ามแกะออก ระยะนี้ยังไม่ต้องหยอดยา ยาที่ให้ไปนั้นเป็นการให้ไปล่วงหน้า จะเริ่มใช้เมื่อเปิดตาแล้วเท่านั้น
  2. ระมัดระวังไม่ให้ผ้าปิดตาเปียกน้ำ ใช้วิธีเช็ดหน้าแทนการล้างหน้า เพื่อป้องกันน้ำซึมเข้าแผล ทำให้เกิดการติดเชื้อได้
  3. พบจักษุแพทย์ตามนัด ถ้าแพทย์สั่งให้เปิดตาเองที่บ้าน และเริ่มหยอดยาตามเวลา
  4. ข้อควรระวังในการใช้ยาหยอดตา ให้หยอดตาและหยุดยาตามคำแนะนำของแพทย์โดยเคร่งครัด ห้ามนำตัวอย่างยาไปซื้อมาใช้อีก โดยไม่ได้อยู่ในความดูแลของจักษุแพทย์
  5. “มิฉะนั้นอาจเป็นโรคต้อหิน โดยไม่รู้ตัว"
  6. สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ การหลีกเลี่ยงฝุ่น ลม แดดควัน ไม่ให้เข้าตา โดยการสวมแว่นกันแดดทุกครั้งที่ออกนอกบ้าน ป้องกันสิ่งกระตุ้นดังกล่าว อันเป็นสาเหตุให้เกิดต้อเนื้อได้อีก

วิธีการผ่าตัดลอกต้อเนื้อ มีหลายวิธี ดังนี้

  1. ผ่าตัดลอกต้อเนื้อ
  2. ผ่าตัดลอกต้อเนื้อ ร่วมกับแปะเนื้อเยื่อบุตา
  3. ผ่าตัดลอกต้อเนื้อ ร่วมกับแปะเนื้อเยื่อถุงน้ำคร่ำ หลังผ่าตัดควรสวมแว่นตา เพื่อหลีกเลี่ยงแสงแดด ลม และสิ่งระคายเคืองต่าง ๆ
   

สาระน่ารู้